dao de jing

umbrella
kitabın hedef kitlesi aristokrat kesim ve devrin siyasi figürleridir. ana tema ise `kendiliğindenlik` ve `doğallık`.

bir toplumda ahlak kuralları öğretilmesi, o toplumda halihazırda bir düzen kalmadığını gösterir. halkın arzu ve korkularını ödül ceza sistemi ile korkutarak karşılamak yerine onları aşırıya kaçan arzulardan arındırmak lazımdır. `dao de jing`'in ahlak kurallarına karşı tutumu, metnin kılavuz niteliği taşıyan genelgeçer kurallara karşı takıntığı şüpheci tavırdan ileri gelir. hayatın karmaşık yapısının belli şablonlara oturtulamayacağından bahseder. yol gösterici doktrinler işe yaramaz.

doğayı insan ahlakına duyarlı ve insana hizmet eden güçler bütünü olarak değil, içinde insan da olmak üzere her şeye eşit davranan ve insan değerlerine karşı tamamıyla duyarsız, tarafsız bir güç kaynağı olarak karakterize etmiştir. ne yazıkki insanı doğadan etme konulu bütün felsefi ve edebi eserlerin ortak çıkmazı da kendilerinin nihayetinde "insan için" yazılmış olmalarıdır. bu yönü ile de kendi içinde bir `paradoks` barındırır.
-------------------------------------------
2
dünyadaki herkes güzeli güzel olarak bilir
ve çirkinlik de bu yüzden vardır.
herkes iyiyi iyi olarak bilir
ve kötülük de bu yüzden vardır.

işte böylece,
varlık ve yokluk birbirini doğurur,
zor ve kolay birbirini tamamlar,
uzun ve kısa birbirini şekillendirir,
yukarı ve aşağı birbirini doldurur,
sesler ve tonlar birbiriyle uyuşur,
önce ve sonra birbirini izler.

işte böylece, ermiş kişi:
eyleme geçmeden iş bitirir,
söz söylemeden öğreti üretir.
binbir türlü şeyi çekip çevirir, ama hiçbirini başlatmaz.
hamlesini yapar, ama sonuca bel bağlamaz.
işlerini tamamlar, ama üzerlerinde durmaz.
ve üzerlerinde durmadığı için de,
hiçbir iş yolundan çıkmaz.
-----------------------------------------------
erili bilip dişiliği korumak,
dünyanın nehri olmaktır.
...
akı bilip karayı korumak,
dünyayla hemhal olmaktır.
...
eğer dünyada tabu ve yasak çoksa,
insanlar asileşir.
eğer halkın keskin silahları varsa,
devlette ve ailelerde kargaşa artar.
eğer halk fazla bilgiç olursa,
tuhaflıklar ortaya çıkar.
eğer kanunlar fazla telaffuz edilirse,
hırsız ve haydutlar artar.
...
dişi ki sükunetiyle daima erili yener.
sükunetindendir aşağıda olması.
...
bilmediğini bilmek en büyük bilgidir.
bilmediğini bilmemek en büyük kusurdur.
...
yüksek mevkideki insanlar müdahaleci davranıyor
ve bu yüzden düzensizlik ortaya çıkıyor.
...
devleti küçük, nüfusu az tutmak gerekir.
...
gemilerin ve arabaların olsun,
ama içlerinde onları kullanan olmasın.
...
samimi sözler süslü değildir,
süslü sözler samimi değildir.
...
nitekim böylesi eylemler dönüp dolaşır, sana döner.
taburların yerleştirildiği yerlerde, dikenler ve çalılar biter.
...